Jak nastroić gitarę elektryczną: stroik, ucho i intonacja

Na sali prób słyszę rozstrojone gitary częściej niż złe riffy. I prawie nigdy nie chodzi o brak słuchu. Zwykle ktoś stroi się raz przed próbą, potem wali w struny przez godzinę i dziwi się, że refren brzmi kwaśno. Strojenie to czynność, którą robisz kilka razy w trakcie grania, a nie rytuał na początek.

Strój standardowy

Od najgrubszej struny do najcieńszej: E, A, D, G, H, E. W polskich materiałach spotkasz literę H, w angielskich B, to ten sam dźwięk. Najgrubsza struna to „szóstka”, najcieńsza to „jedynka”. Obie grają E, tylko dwie oktawy od siebie.

Stroik: który wybrać

Masz trzy popularne opcje. Stroik klipsowy przypinany do główki łapie drgania drewna, jest tani i wystarcza do ćwiczeń w domu. Stroik w formie kostki podłogowej wpina się między gitarę a wzmacniacz, wycisza sygnał podczas strojenia i jest najdokładniejszy na scenie. Aplikacja w telefonie działa, dopóki w pokoju jest cicho.

Jeśli grasz już z zespołem, kup stroik podłogowy. Wyciszenie sygnału jednym tupnięciem oszczędza nerwy całej sali.

Jak stroić krok po kroku

Zawsze podciągaj do dźwięku od dołu. Jeśli struna jest za wysoko, spuść ją wyraźnie poniżej i dopiero wtedy dokręcaj. Dzięki temu struna nie ma luzu na kołku i nie opada po kilku minutach grania.

Szarpnij strunę raz, pozwól jej wybrzmieć i patrz na wskazanie stroika po sekundzie, a nie w momencie uderzenia. Zaraz po szarpnięciu dźwięk jest na chwilę wyższy, zwłaszcza przy mocnym ataku.

Po nastrojeniu wszystkich sześciu strun przejdź je jeszcze raz. Przy gitarze z tremolo zmiana napięcia jednej struny ciągnie mostek i rusza pozostałe.

Strojenie ze słuchu

Warto to umieć, nawet jeśli masz stroik. Nastrój szóstą strunę do dowolnego wzorca, a potem porównuj: piąty próg struny E z pustą struną A, piąty próg A z pustą D, piąty próg D z pustą G. Między G i H wyjątek: bierzesz czwarty próg. Potem znów piąty próg H z pustą E.

Słuchaj „dudnienia”, czyli falowania głośności, gdy dwa dźwięki są prawie takie same. Im wolniejsze falowanie, tym bliżej jesteś. Kiedy znika, struny są zgrane.

Intonacja, czyli dlaczego akordy wysoko brzmią fałszywie

Jeśli puste struny są czyste, a akord na dziewiątym progu brzmi źle, problemem jest intonacja. Sprawdzisz ją prosto: nastrój pustą strunę, potem zagraj ją na dwunastym progu. Stroik powinien pokazać ten sam dźwięk oktawę wyżej.

Jeśli na dwunastym progu dźwięk jest za wysoki, siodełko struny na mostku trzeba odsunąć od gryfu. Jeśli za niski, przysunąć. Robisz to śrubką z tyłu mostka, po pół obrotu, i za każdym razem stroisz od nowa. Przy mostkach osadzonych na dwóch słupkach śrubki są z przodu lub z tyłu, zależnie od modelu.

Intonację ustawia się na nowych strunach i w takim stroju, w jakim grasz. Zmiana grubości strun albo zejście o pół tonu w dół wymaga ponownej regulacji.

Obniżone stroje

Najpopularniejszy obniżony strój to drop D: szóstą strunę opuszczasz o cały ton, z E na D, a reszta zostaje bez zmian. Akord mocy zagrasz wtedy jednym palcem na trzech najgrubszych strunach. Drugi często spotykany wariant to całe strojenie pół tonu niżej, czyli Eb, Ab, Db, Gb, Bb, Eb, które lubią zespoły grające klasycznego rocka i grunge.

Jeśli regularnie przełączasz się między strojami, zapisz sobie, ile obrotów kołka to cały ton na grubej strunie. Przyspiesza to zmianę między utworami. Przy częstych zmianach warto mieć drugą gitarę ustawioną na stałe w niższym stroju, bo intonacja i pręt nie lubią ciągłych skoków napięcia.

Co jeszcze rozstraja gitarę

Nowe struny rozciągają się przez pierwsze dni, więc po założeniu delikatnie je naciągnij dłonią i stroj kilka razy. Zmiany temperatury też robią swoje: gitara przyniesiona zimą z samochodu do ciepłej sali potrzebuje kwadransa, zanim złapie stabilny strój. U mnie w Koszalinie zimą to standard, nikt nie stroi się od razu po wejściu.

Jeśli mimo tego gitara ciągle ucieka, sprawdź kołki, nacięcia siodełka i sposób nawinięcia strun. Czasem wystarczy grafit z ołówka w rowkach siodełka, żeby struna przestała się zacinać.