Wzmacniacz lampowy czy modelujący: co wybrać do domu i na scenę

W sali prób mam na stałe dwa wzmacniacze dla zespołów: lampowy combo z dwunastką i modelujący head z kolumną. Po kilku latach obserwacji wiem, że gitarzyści dzielą się na dwie grupy. Jedni podłączają się do lampy i od razu się uśmiechają. Drudzy przez dziesięć minut przeglądają presety w modelingu i też są zadowoleni. Obie reakcje są uczciwe.

Jak działa lampa

We wzmacniaczu lampowym sygnał przechodzi przez lampy próżniowe: małe w przedwzmacniaczu, większe w końcówce mocy. Kiedy podkręcasz głośność, lampy zaczynają się nasycać i przester pojawia się płynnie, razem z kompresją, która reaguje na siłę uderzenia. Grasz delikatnie, dźwięk czyści się. Uderzasz mocniej, zaczyna się chrypka. Z tego powodu gitarzyści mówią o „dynamice” lampy.

Minusy są znane: lampy się zużywają (lampy mocy wymienia się zwykle co rok do trzech lat przy regularnym graniu), wzmacniacz jest ciężki, a pełny charakter pojawia się dopiero przy konkretnej głośności.

Jak działa modeling

Wzmacniacz modelujący to procesor cyfrowy, który odtwarza zachowanie wielu różnych pieców, kolumn i efektów. Dobre modele z ostatnich lat oddają reakcję na dynamikę znacznie lepiej niż dekadę temu. W dodatku brzmią tak samo przy cichym i głośnym graniu, mają wyjścia słuchawkowe, USB i łączą się z aplikacją w telefonie.

Wady: mnogość opcji potrafi rozpraszać, a menu bywa nieintuicyjne. Tanie modele nadal brzmią sztucznie na mocnym przesterze, zwłaszcza w wysokich tonach.

Tranzystor bez modelingu

Klasyczny wzmacniacz tranzystorowy jest niezawodny, lekki i tani. Czyste brzmienia często ma bardzo dobre, gorzej z przesterem. Jest jednak jeden argument, który lubię: tranzystor nie wymaga żadnego serwisu. Postawisz go w piwnicy na dziesięć lat i włączy się bez problemu.

Waga i transport

To argument, o którym przypominasz sobie dopiero na schodach. Lampowy combo 30 W z głośnikiem 12 cali waży zwykle 18 do 25 kg. Head z kolumną 4x12 to już dwa ciężkie ładunki. Modelujący combo o podobnej mocy waży często połowę tego, a procesor podłogowy mieści się w plecaku. Jeśli nie masz samochodu i jeździsz na próby tramwajem albo pociągiem, ta różnica potrafi przesądzić sprawę szybciej niż jakiekolwiek porównanie brzmienia.

Porównanie w praktyce

• Granie w mieszkaniu: modeling. Lampa bez redukcji mocy nie ma tu sensu.
• Próby z zespołem: oba działają. Lampa 15 do 30 W albo modeling 50 W i więcej z głośnikiem 12 cali.
• Koncerty: lampa daje przyjemność gry i charakter, modeling daje powtarzalność i prosty transport. Coraz więcej zespołów gra z samym procesorem wpiętym prosto w nagłośnienie.
• Nagrywanie w domu: modeling albo procesor podłogowy, podłączony przez USB.
• Budżet do 1 500 zł: modeling. Za te pieniądze nie kupisz dobrej lampy.

Ile kosztuje utrzymanie lampy

Komplet lamp mocy do typowego 30-watowego wzmacniacza to kilkaset złotych, do tego ewentualne ustawienie biasu przez serwis. Lampy przedwzmacniacza starczają na dłużej. Przy transporcie lampowy wzmacniacz trzeba traktować delikatnie, a po koncercie dać mu chwilę, zanim ruszysz go z miejsca.

Hybrydy i małe lampy

Między światami są jeszcze wzmacniacze hybrydowe: przedwzmacniacz z lampą i tranzystorowa albo cyfrowa końcówka mocy. Dają część lampowego charakteru, ważą mniej i nie wymagają częstej wymiany lamp mocy. Druga ciekawa grupa to małe lampowe wzmacniacze o mocy od 1 do 5 W. Nasycają się już przy umiarkowanej głośności, więc w domu brzmią jak lampa, a nie jak jej cień. Na próby z perkusistą są jednak za słabe, chyba że podłączysz je przez mikrofon do nagłośnienia.

Co bym wybrał

Jeśli grasz głównie w domu albo dopiero zaczynasz, bierz modeling i nie zaprzątaj sobie głowy lampami. Jeśli masz już za sobą kilka lat grania, próby z perkusistą i jeden ulubiony rodzaj brzmienia, lampa może dać ci coś, czego szukałeś. Zanim ją kupisz, zagraj na niej przynajmniej raz na próbie, a nie tylko w pokoju. Lampa w pokoju i lampa w sali to dwa różne instrumenty.